za:t

דער דואָלינגאָ־ייִדיש פּראָיעקט האָט אויסגעקליבן אַ ייִדיש מיט „חסידישן“ אַרױסרעד און כּלל־ייִדיש דקדוק און װערטער־אוצר. דאָס ליגט אױפֿן שׂכל, װײַל ייִדישיסטן גלוסטן נאָך אַ  לעבנדיק ייִדיש און ייִדיש לעבט טאַקע צװישן חסידים. אָבער מאידך גיסא, זענען מיר די ייִדישיסטן מדקדק מיטן דקדוק און װילן עס נישט אָפּלאָז און מיר דאַרפֿן אַ שפּראַך מיט לערנ־ און אײַנקוקביכער, װאָס זענען פֿאַראַן נאָר פֿאַר כּלל־ייִדיש.

היות ועס פֿעלט אַ סטאַנדאַרד פֿאַר „חסידיש“, האָב איך געניצט די פֿאַנעטיק פֿון „דרומדיק־ייִדיש“, לױט דער שיטה פֿון פּראָפֿעסאָר דוד כּצן אין זײַן „ווילנער ווערטערבוך“, דעם ייִדיש קולטורעלן װערטערבוך . לײענט עס אױף אַ קול אַ סך מאָל און איר װעט שױן װערן גרײט צו רעדן חסידיש ייִדיש, לכל־הפּחות גענוג גוט כּדי נישט אין גאַנצן צו קלינגען װי אַ ייִדישיסט.

די נאָטאַציע: ə באַטײַט דעם שװאָ־־נע קלאַנג, און דאָס צװײפּינטל באַטײַט אַ לאַנגען װאָקאַל. דער אַקוט און גראַװיס באַטײַטן טראָפּ און צװײטיקן טראָפּ.

¶1 dra: mu:l hot di vindərləkhə shtu:t zəkh gəkhu:ləmt rándolf kartərn, in dra: mu:l iz er avéggəkhàpt gəvorn bəshas er iz nokh gəblibm shtayn of dər hoykhər terásə ibər ir. gants goldn in li:bləkh hot zi gəsarfənt in dər shkí:ə, mit moyərn, bòtay-migdú:shəm, kòlonádəs, in gəboygənə brikn fin gəu:dərtn mírmlshtayn, fontánən mit zilbərnə basáynən fin prìzmátishə shpritsn in bərághvəzdikə pletsər in pàrfumí:rtə geyrtnər, in braytə gasn vu:s marshí:rn tsvishn tsartə baymər in kvàyt-balú:dənə urnəs in hélfandbàynərnə státuəs in shtrálndikə rayən; bəshas of shtótsikə ikúsn of tsu:fn hobm zəkh gədrapət ráyənshikhtn fin roytə dekhər in altə farshpítstə dákhshpitsn vu:s baháltn klaynə shteygləkh fin grú:zikə bríkshtaynər. siz gəveyn ə fibər fin di getər; ə tri:ə fin hímlishə trimáytn in ə trask fin ìmshtárbikə tatsn. mistéryə iz arímgəhòngən arím ir vi khmarəs arím ə fàntástishn ìmbazí:khtn bark; in bays kartər iz gəshtanən un u:təm in fil mit vártink kíkndik ibər yenəm balùstradí:rtn pàrapét, hot tsi im ó:vgəshveypt di rírndikàyt in shpánink fin ə kimàt-farshvíndənəm zaykhər, dər váytik fin farlóyrənə zakhn, in du:s ó:frèygndikə bàdérfənish tsi gəfinən an ort inəm zəku:rn far vu:s hot ə mu:l gəhat ə gəváldikn in bərì:moy-shel-óyləmdikn farném.

¶2 er hot gəvist as far im iz ir batá:t ə mu:l gəveyn of zikhər dər hekhstər; khotsh in velkhn tsikl odər gilgəl hot er zi gəkent, odər tsi in khu:ləm tsi vakh, hot er nisht gəkent dərkenən. ímklu:r hot zi ó:vgəri:fn á:nblikn fin ə va:tər fargésənər ershtər yigənt, ven vindər in anú:ə zenən gəlign in dər gantsər mistéryə fin teyk, in kayór in farnákht hobm dest gla:khn aró:zgəshpànt nəví:ish tsim ná:gərikn klank fin litnyəs in gəzank; féə-toyərn vu:s zay farmákhn zəkh nisht tsi vá:tərdikə in fàrkhídəshndikə múfsim. obər yeydə nakht bays er iz gəshtanən of yenər hoykhər mirmlənər terásə mit di tshikávə urnəs in dər ó:zgəshnitstər paréntshə, in avéggəkìkt ibər yenər á:ngəshtiltər shkí:ə-shtu:t fin sháynkayt in ìméyrdishər ìmanénts, hot er gəfi:lt dem tsvank fin di tìránishə getər fin khu:ləm; va:l bəshím-oyfm hot er nisht gəkent avék fin yenəm dərhoybm ort, odər arú:p di braytə mirmlənə trep anídərgəvòrfm ú:nsòyfik arú:p tsim ort vi yenə gasn fin eltərn kishəf zenən gəlign ó:zgəshprayt in tsi im gəvinkn.

¶3 ven du:s dritə mu:l hot er zəkh ó:vgəvekt mit yenə gu:rns nokh nisht arú:bgəgàngən in yenə á:ngəshtiltə shkí:ə-gasn nokh nisht adórəghgəgàngən, hot er lank in eyrntst tfilə gətun di farbórgənə getər fin khu:ləm vu:s dimən kapríznə ibər di khmarəs of ìmbakánt kádas inəm kaltn vístənish vi kayn mentsh treyt nisht. obər di getər hobm nisht gəshikt kayn entfər in nisht gəvizn kayn úplos, in zay hobm nisht gəgeybm kayn simn az zay hobm im nóysə-khayn gəveyn ven er hot zay mispáləl gəveyn in khu:ləm, in zəkh gəvondn tsi zay mit kórbu:nəs dorəkh di babérdltə pristərs nasht in kàman-tán, veyməns hayl-háykhl mit za:n flámənza:l likt nisht tsi va:t fin di toyərn fin dər vakhər velt. əs hot zəkh níshmer gədakht az mə hot mistámə ìmgíntsik gəheyrt za:nə tfiləs, va:l afílə nukh dər ershtər fin zay hot er kayn mu:l nisht dərzeyn di vindərləkhə shtu:t; eləháy di dra: á:nblikn fin dər va:tns zenən gəveyn stam tu:əsn odər farzéyns, in əgeygn epəs ə farbórgənəm plan odər vélənish fin di getər.

¶4 sóf-kl-sof hot kartər, shlaf mit bénkənish far yenə glímtsərndikə shkí:ə-gasn in kríptishə bark-shtéygn tsvishn fàrtsá:tikə bakákhltə dekhər, in nisht bikhóyləs sa: shlú:fndik sa: vakh zay avéktsitrà:bm fin za:nə gədankən, ú:ngənimən ən akhlú:tə tsi gayn mit draystə takhní:nəm vìahí:n kayn mentsh is fri:ər nisht gəgangən, in zəkh dərveygn adórəkhtsigàyn dorəkh di á:zikə midbúryəs dorəkhn fíntstərnish tsim ort vi kádas du:s ìmbakántə, farshláyərt in khmarəs in bakráynt mit shteyrn vu:s zay ken mən zəkh nisht fórshteln, halt bəsóydik in bà:nákhtik dem óniksənəm shlos fin di groysə.

¶5 in la:khtn dreml iz er arúbgəgàngən di zíbətsik trepləkh tsi dər flámənhayl in hot gəshmi:əst mikóyəkh dem dózikn plan mit di babérdltə pristərs nasht in kàman-tán. in di pristərs hobm gəshoklt di pskhènt-trú:gndikə kep in ə naydər gətin as svolt za:n dər toyt fin dər nəshu:mə za:nər. zay hobm im íbərgəgeybm az di groysə hobm shoyn bavízn zayər ru:tsn, in as siz nisht zay ní:khə az mən zol zay bàléstikn mit tsìshtáyikə takhní:nəm. zay hobm im oykh dərmunt az nisht nur is kayn mentsh kayn mu:l nisht gəveyn in kádas dem ìmbakántn, nur oykh hot kayn mentsh kayn mu:l nisht khoyshəd gəveyn in velkhn tayl fin khu:ləl ken əs lign; tsi əs iz in di khú:ləm-lendər arím indzər velt, tsi in yenə vu:s ringlən arím an ìmgərékhəntn bagláytər fin fómalhàut odər àldəbarán. oyb in indzər khú:ləm-lant, ken mən əs meygləkh dərgraykhn; obər nur dra: far fil mentshləkhə nəshuməs zint tsa:t hot zəkh ú:ngəhoybm mu:l aríbər in tsirík di shvartsə gótlòzikə úbgrintn kayn andərə khú:ləm-lendər, in fin yenə dra: zenən tsvay tsiríggəkìmən gants məshigə. sə zenən gəveyn in azélkhə nəsi:əs órtikə sáku:nəs un ə shi:ər; dərtsi nokh yenə ó:ftràysləndikə sóf-sàku:nə vu:s zi bebət nisht-gədákht məkhits dem kəsáydərdikn véltal, vìahí:n dərgraykhn nisht kayn khalóyməs; yenər letstər àmórfishər farfál fin dər samə nídrikstər bəhu:lə vu:s zi lestərt in bilblt ba:m tsentər finəm gantsn áyn-sof—dər ìmgvílikər dèmon-sultán ázatòs, vu:s dem nu:mən za:nəm dərveygn zəkh nisht kayn leftsn tsi redn bəkoyl-róm, in vu:s er grizhət híngərik in ìmbanémləkhə, ìmbalóykhtənə kamərn məkhits dər tsa:t in mitn fardíshətn ó:frèygndikn klapm fin nívzədikə poykn in dem dinəm, mònotónishn pkhik fin farshúltənə flaytn tsi velkhn paskídnə klapm in fa:fm tantsn paméyləkh, imgəlímpərt, in àbzúrdish di samə hekhstə imgəhá:ərə getər, di blində, shtímlozə, khóyshəghdikə in sáykhllozə andərə getər vu:s zayər nəshu:mə in shtafét iz dər krí:khndikər kháos nyàrlasótep.

¶6 fin di dózikə zakhn is kartər gəvurnt gəvorn fin di pristərs nasht in kàman-tán in dər flámənhayl, obər fíndəstveygn hot er ú:ngənimən ən akhlú:tə tsi gəfinən di getər of ìmbakánt kádas inəm kaltn vístənish, vi əs zol nisht za:n, in tsi bakímən fin zay du:s bilt in zaykhər in miklət fin dər vindərləkhər shkí:ə-shtu:t. er hot gəvist az za:n nəsi:ə volt za:n ó:stərlish in lank, in az di groysə voltn za:n əgeygn ir; obər zá:əndik alt inəm lant fin khalóyməs hot er zəkh farlózt of ə sakh nitsləkhə zikhróynəs in tághbiləs zəkh tsi helfn. is, béytndik ə gəzèygninks-brú:khə fin di pristərs in pìkáykhish íbərklèyrndik veygn za:n veyk, iz er arú:p ə draystər di zibn híndət trep tsim toyər fin ti:fərn dreml, in zəkh gəlozt in veyk ará:n dorəkhn fàrkíshiftn valt.

¶7 in di tunéln fin yenəm fardráytn valt, vu:s za:nə nídrikə gìgántishə dembm farvíkln mátsndikə tsva:gn in glantsn fíntstərhayt mit dər fòsforəstsénts fin ó:stərlishə shvéml-gəviksn, voynən di zugn di gànáyvishə in sóydəzdikə; vu:s vaysn ə sakh farnépltə soydəs fin dər khú:ləm-velt in ə pu:r fin dər vakhər velt, va:l dər valt in tsvay ertər ri:rt di méntshnlendər, khotsh sə volt za:n an ímglik tsi zu:gn vi. gəvisə imdərkléyrtə shmi:əs, gəshéyənishn, in fàrshvíndingən pasí:rn tsvishn mentshn vi di zugn hobm ə tsítrit, in siz git az zay kenən nisht vandərn va:t məkhitsn lant fin khalóyməs. obər ibər di neəntərə tayln fin dər khú:ləm-velt bavéygn zay zəkh fra:, arímflàtərndik ahí:n in aheyr klayn in broyn in imgəzéyn, in tsiríktrù:gndik pikántə ma:nsəs kəday fàrkíshift tsi farbréngən di shu:ən arím zayərə háymfa:ərn inəm vald vu:s zay hobm im li:p. sruv fin zay voynən in nurəs, obər ə tayl bavóynən di shtamən fin di groysə baymər; in khotsh zay neyrn zəkh sruv mit shvéml-gəviksn, mirmlt mən az zay hobm oykh ə gistl far flaysh, tsi gàshmíəzdik tsi ríkhnyəzdik, va:l of zikhər zenən ə sakh bàlay-khalóyməs ará:ngəkìmən in yenəm valt ará:n in zenən nisht aró:s. kartər hot níshmer nisht moyrə gəhat, va:l er iz gəveyn an altər bàl-khalóyməs in hot zəkh ó:zgəlernt zayərə flátərndikə shprakh in gəshlosn ə sakh úpmakhn mit zay; nokh gəfinən mit zayər hilf di prákhtfilə shtu:t kèləfáis in ùs-nárgay hintər di tànaryánər berk, vi sə hersht du:s halbə yu:r dər groysər kí:nik kuránəs, ə mentsh veymən er hot im gəkent intər an andər nu:mən inəm leybm. kuránəs iz gəveyn di áyntsikə nəshu:mə vu:s iz gəfu:rn in di shtèyrn-úbgrintn ará:n in tsiríggəkìmən rayn fin shigóyən.

¶8 zəkh adórəkhshlènglndik itst dorəkh di nídrikə fòsforəstséntə dórəghgangən tsvishn yenə rí:zikə shtamən, hot kartər gəmakht flátərndikə klangən inəm shtaygər fin di zugn, in zəkh alə va:lə tsígəheyrt tsi sə voltn za:n úpri:fm. er hot gədenkt epəs ə dorf fin di bàshéfənishn nu:nt tsim tsentər valt, vi sə dərtsaylt veygn eltərə in nokh shoyn lank fargésənə gróylikə á:nvoynərs ə kra:z groysə mókhikə shtaynər vu:s iz ə mu:l gəveyn ə polyánə; in tsi dem dózikn plats hot er zəkh tsígəa:lt. er hot núghgəshpi:rt za:n veyk mit di grotéskə shvéml-gəviksn, vu:s hobm shténdik ó:zgəzeyn alts besər gəneyrt, vu:s neəntər kimt mən tsim məùyámdikn kra:z vi eltərə yayshn hobm gətantst in makrəf kórbu:nəs gəveyn. sóf-kl-sof hot du:s gresərə likht fin yenə gədikhtərə shvéml-gəviksn o:vgədəkt ə bayzə gri:nə in gru:ə imgəhá:ərikàyt vu:s shtoyst zəkh aró:f dorəkhn váld-dakh məkhitsn óygngraykh. siz gəveyn dər nu:ntstər finəm groysn rink shtaynər, in kartər hot gəvist az er iz gəveyn nu:nt tsin zúg-dorf. baná:ət za:n flátərndikn klank, hot er gədíldik gəvart; in er iz mit dər tsa:t balóynt gəvorn mit an á:ndrik fin ə sakh oygn vu:s zay bakíkn im. sə zenən gəveyn di zugn, va:l mə zeyt zayərə məshínədikə oygn lank aydər mən ken dərzeyn zayərə klaynə fífikə broynə kontúrn.

¶9 aró:s hobm zay zəkh gəgimzhət fin fartá:ətə nurəs in stélnikə-bàymər bis s’hot gəshviblt in gəgriblt mit zay di gantsə kò:m-balóykhtənə geygənt. etləkhə fin di vildərə hobm zəkh imá:ngənəm fartshépət in kartərn in aynər hot im afílə ə knip hatkə gətin inəm oyərn; obər balt hobm zayərə eltərə á:ngətsamt ot di héfkərdikə nəshu:məs. dər khakhú:məm-rùt, dərkénəndik dem gast, hot ú:ngəbotn ə kérbis gəyoyrtn sok fin ə farsháydəvətn boym nisht vi di andərə, vu:s iz ó:zgəvaksn fin ə zoymən vu:s eymətsər of dər lvu:nə hot arú:bgəvòrfm; in bays kartər hot im gətrinkn mit tserəmónyə hot zəkh ú:ngəhoybm ə gu:r ó:stərlishər dórəkhshmi:əs. di zugn hobm, tsim badóyərn, nisht gəvist vi likt di shpits kádas, in zay hobm nisht gəkent afílə zu:gn tsi du:s kaltə vístənish iz in indzər khú:ləm-velt tsi in an andər. shmi:əs veygn di groysə zenən gəkimən in gla:khər mu:s fin alə ríkhtingən; in mə hot nur gəkent zu:gn az mən volt zay gi:khər zeyn of hoykhə bárkshpitsn aydər in telər, va:l of azélkhə shpitsn tantsn zay mit bénkənish ven di lvu:nə shtayt fin oybm in di volkns dərintər.

¶10 iz aynər ə zayər bayúrtər zug hot dərmunt ə zakh vu:s di andərə hobm nisht gəheyrt fin ir, in hot gəzu:kt az in últar, hintərn ta:kh skay, iz nokh farblíbm dər letstər èkzemplár fin yenə ìmbanémləkhə altə pnakótər ksá:f-yadn gəmakht fin vakhə mentshn in fargésənə tsú:fndikə malkhísn in ará:ngətrù:gn inəm lant fin khalóyməs ven di hú:rikə kànibálishə gnofkəs zenən bá:gəkimən òlasóə, mit ir sakh bòtay-migdú:shəm, in gətayt alə gibóyrəm finəm lant lómar. yenə ksá:f-yadn, hot er gəzu:kt, hobm dərtsaylt ə sakh veygn di getər, in akhíts dem, zenən gəveyn mentshn in últar vu:s hobm gəzeyn di simú:nəm fin di getər, in afílə an altər pristər aynər vu:s hot aró:vgəklètərt of ə groysn bark kəday zay tsi dərzeyn bays zay tantsn in dər ləvú:nə-sha:n. er iz dórəghgəfaln, khotsh za:n bagláytər iz matslíəkh gəveyn in iz nú:mənloz imgəkímən.

¶11 iz rándolf kartər hot gədankt di zugn, vu:s hobm bəshú:ləmdik gəflatərt in im gəgeybm nokh ə kérbis va:n mìttsinémən mit zəkh, in zəkh gəlozt in veyk ará:n dorəkhn fòsforəstséntn valt tsi dər andərər za:t, vi əs fli:st arú:p dər víkhərndikər skay fin di ikúsn fin léryon, in háseg in nir in últar bashprénklən dem playn. hintər im, gànáyvish in imgəzéyn, zenən gəkrokhn ə pu:r fin di ná:gərikə zugn, va:l zay hobm khayshək gəhat zəkh tsi dərvisn vu:s zol pasí:rn mit im, in tsirìktsitrú:gn di legéndə tsi zayər folk. di imgəhá:ərə dembm hobm zəkh fàrgədíkhtikt bays er hot zəkh íntərgəshtipt va:tər finəm dorf, in er hot sharf arímgəkìkt far ə gəvisn plats vi zay voltn epəs shitərər veyrn, shtáyəndik gu:r toyt odər góysəzdik tsvishn di ìmnatírləkh gədikhtə shvéml-gəviksn in dem fóylndikn shiml in mazhəvátə kletsər fin zayərə gəfalənə bri:dər. dort volt er zəkh sharf úbgəkeyrt in ə za:t, makhməs dem az ba: yenəm ort likt ə mákhtikə shtaynərnə táfliə of dər válddil; in di vu:s hobm zəkh dərveykt tsìtsigáyn tsi ir zu:gn az zi tru:kt an a:zərnəm ring dra: fi:s di brayt. zəkh dərmunt inəm àrkháishn kra:s fin groysə mókhikə shtaynər, in far vu:s er iz efshər ó:vgəshtelt gəvorn, shteln di zugn zəkh nisht u:p leybm yenər braytər táfliə mit ir rí:zədikn rink, va:l zay khapm zəkh az alts vu:s is fargésn miz lav-dáfkə toyt za:n, in zay voltn nisht gəvolt zeyn di táfliə zəkh ó:fhaybm pàvóliə in bazákht.

¶12 kartər hot ú:ngəlaykt veyk ofn gəhéyrikn ort, in hot gəheyrt hintər im du:s dərshrokənə flatərn fin ə pu:r fin di móyrəvdikərə zugn. er hot gəvist az zay veln im núghgayn, in dəribər iz er nisht tsəridərt gəvorn; vu:rn mə veyrt tsígəvoynt tsi di ìmnormálkaytn fin di dózikə arà:nshmékndikə bàshéfənishn. siz gəvorn shoyn bàyn-hashmú:shəs ven er iz gəkimən inəm rand valt, in dər zəkh fàrshtárkərndikər gli: hot im gəzu:kt as siz gəveyn du:s bàyn-hashmú:shəs fin frímorgn. ibər frìkhpérdikə playnən zəkh kóylərndik bizn skay, hot er gəzeyn dem roykh fin khátə-koyməns, in ímətim zenən gəveyn di kísttsoymən in gəakərtə feldər in shtròy-badéktə dekhər fin ə fri:dləkh lant. ayn mu:l hot er zəkh úbgəshtelt ba: ə khítər-brinəm far ə tepl vasər, in di alə hint hobm dərshrokn gəbilt of di ímboylətə zugn vu:s zenən gəkrokhn inəm gru:z hintər im. ba: nokh ə hó:əs, vi mentshn hobm gəhaltn ba:m ófshtayn, hot er gəshtelt fragəs veygn di getər, in tsi zay tantsn oft of léryon; obər dər poyər in za:n va:b hobm nur gəvolt makhn dem éltər-simn in im zu:gn dem veyk kayn nir in últar.

¶13 im halbm tu:k hot er shpatsí:rt dorəkh dər áyntsikər braytər hóyptgas fin nir, vu:s er hot ə mu:l bazí:kht in vu:s hot batsáykhnt za:nə va:tstə frí:ərdikə nəsi:əs in dər u: ríkhtink; in balt nukh dem iz er gəkimən tsi dər groysər shtaynərnər brik ibərn skay, vu:s in ir tsentráln pirs hobm di moyərərs farmóyərt ə léybəndikn mentshləkhn korbm ven zay hobm zi gəboyt mit dra:tsn-híndət yu:r tsirík. vi nur of dər andərər za:t, hot di oftləkhə faránənkàyt fin kets (vu:s hobm alə ó:zgəboygn dem rikn of di núkhshpi:rəndìkə zugn) antplékt du:s nu:ntə shkhaynəs fin últar; vu:rn in últar, loyt ə fàrtsá:tik in màmú:shəzdik gəzets, tu:r kayn mentsh nisht dərhargənən ə kats. gu:r á:ngənem zenən gəveyn di fórshtet fin últar, mit zayərə gri:nə khatələkh in net úbgətsamtə farmən, in nokh á:ngənemər iz gəveyn du:s àlt-fránkishə shteytl gi:fə, mit za:nə altə shpítsikə dekhər in ìbərhéngəndikə óybn-gu:rns in ùntsú:likə kóymən-dekələkh in shmu:lə bérglgasn, vi mə ken zeyn altə bríkshtaynər vi nur di kháynəvdikə kets lozn tsi gənik ort. di kets epəs tsətribm dorəkh di halb-gəzéyənə zugn, hot kartər fórzìkhtik gəklibm za:n veyg gla:kh tsim basháydənəm bays-mígdəsh fin di kadmóynəm, vi mə hot gəzu:kt as sis fáran di pristərs in altə fàrtsáykhənishn; in vi nur er iz gəveyn in yenəm khu:shəvn shtaynərnəm krá:stirəm farváksn mit plyushtsh — vu:s bakráynt dem hekhstn bark fin últar — hot er ó:zgəzi:kht dem altn pàtriárkh átaln, vu:s iz aró:vgəgàngən of dem farvéyrtn shpits hàseg-klá in dər shtaynərnər midbər in arú:bgəkìmən tsirík bəshu:ləm.

¶14 átal, bazétst of ə hélfandbàynərnər tribúnə fin oybm finəm bays-mígdəsh in ə mishkn bahóngən mit girlándəs, iz gəveyn far fil dra: yú:rhindərt alt; nur nokh zayər khrí:fəzdik in saykhl in zəku:rn. fin im hot kartər zəkh dərvist ə sakh zakhn bənəgáyə di getər, obər dər ikərsht az zay zenən takə nur di getər fin dər eyrt, vu:s gəvéltikn shvàkhínkərhayt ibər indzər aygn khú:ləm-lant in hobm nisht kayn shli:tə odər vóynink andərsh vi. zay kenən, hot átal gəzu:kt, rekhənən zəkh mit ə mentshns tfilə tumər bavá:zn zay ə gitər shtímink; obər mə tu:r bəshím-oyfm nisht trakhtn fin aró:fklètərn of zayər óniksənər féstink of kádas inəm kaltn vístənish. gəveyn ə mazl as kayn mentsh vayst nisht vi kádas tirəmt zəkh, va:l di payrəs fin aró:vgàyn dəro:f voltn za:n gu:r shveyr. átals khavər bárza: iz aró:vgətsòygn gəvorn shrá:əndik inəm himl makhməs za:n aró:fklètərn bloyz ofm bakántn shpits hàseg-klá. àl-ákhəs-kamə-və-kamə voltn di inyú:nəm za:n ə sakh ergər mit ímbakànt kádas, oyb əs zol amú:l gəfinən veyrn; va:l khotsh di getər fin dər eyrt kenən ə mu:l aríbərgəshtìgn veyrn dorəkh ə klign bu:sər-vədóm, zenən zay bashírəmt dorəkh di andərə getər fin ó:sənvàynik, vu:s bodá: fin zay nisht tsi redn. víntsikstns tsvay mu:l in dər históryə fin dər velt hobm di andərə getər avéggəshtèlt zayər khoysəm ofn kàdmóynishn granít fin dər eyrt; ayn mu:l in fàrmábldikə tsa:tn, vi mə hot gətrofm fin ə tsáykhənink in yenə tayln fin di pnàkótishə ksá:f-yadn vu:s zenən tsi fàrtsá:tik kəday mə zol zay layənən, in ayn mu:l of hàseg-klá ven bárza: dər khu:khəm hot gəpri:ft zeyn di getər fin dər eyrd bays zay tantsn in dər ləvú:nə-sha:n. is, hot átal gəzu:kt, bodá: lozn alə getər tsi ri: əkhits in táktishə tfiləs.